Οι έλικες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: σταθερού και μεταβλητού βήματος.
① Έλικα σταθερού βήματος
Οι ξύλινες έλικες είναι συνήθως σταθερού βήματος. Το βήμα τους (ή η γωνία τοποθέτησης των πτερυγίων) είναι σταθερό.
Η γωνία τοποθέτησης των πτερυγίων που είναι κατάλληλη για χαμηλές ταχύτητες είναι υπερβολικά μικρή στις υψηλές ταχύτητες· αντίστοιχα, η γωνία που είναι κατάλληλη για υψηλές ταχύτητες είναι υπερβολικά μεγάλη στις χαμηλές. Επομένως, η έλικα σταθερού βήματος είναι πιο αποδοτική μόνο στο επιλεγμένο εύρος ταχυτήτων και λιγότερο αποδοτική στις υπόλοιπες συνθήκες. Η έλικα σταθερού βήματος έχει απλή κατασκευή και μικρό βάρος και χρησιμοποιείται ευρέως σε ελαφρά και υπερελαφρά αεροσκάφη χαμηλής ισχύος.
②Έλικα μεταβλητού βήματος
Για να αντιμετωπιστεί η αντίφαση ανάμεσα στις επιδόσεις των ελίκων σταθερού βήματος σε υψηλές και χαμηλές ταχύτητες, εμφανίστηκαν οι έλικες μεταβλητού βήματος. Ο μηχανισμός αλλαγής του βήματος της έλικας κινείται υδραυλικά ή ηλεκτρικά. Αρχικά χρησιμοποιήθηκαν έλικες δύο βημάτων: μεγάλο βήμα στις υψηλές ταχύτητες και μικρό στις χαμηλές (όπως κατά την απογείωση και την άνοδο). Αργότερα, ο αριθμός των διαθέσιμων βημάτων αυξήθηκε σταδιακά, ώστε να καλύπτονται περισσότερες συνθήκες πτήσης. Μια πιο ολοκληρωμένη μορφή έλικας μεταβλητού βήματος είναι η έλικα σταθερών στροφών με ρυθμιστή στροφών. Ο ρυθμιστής είναι στην ουσία μια διάταξη που μπορεί να προσαρμόζει αυτόματα το βήμα και να διατηρεί σταθερές τις στροφές. Ο χειριστής μπορεί να αλλάζει τις στροφές του κινητήρα και της έλικας ελέγχοντας τον ρυθμιστή και το γκάζι. Έτσι, μπορεί να ρυθμίζει την ελκτική δύναμη της έλικας, διατηρώντας παράλληλα την έλικα σε καλύτερες συνθήκες λειτουργίας. Σε ένα αεροσκάφος με πολλούς κινητήρες, όταν ένας κινητήρας παρουσιάσει βλάβη και σταματήσει, η έλικα περιστρέφεται σαν ανεμόμυλος υπό την επίδραση της επερχόμενης ροής αέρα. Αυτό αυξάνει την αντίσταση στην πτήση και δημιουργεί μεγάλη ασύμμετρη ροπή. Επιπλέον, μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω ζημιά στον κινητήρα. Για τον λόγο αυτό, η έλικα μεταβλητού βήματος μπορεί επίσης να μπει αυτόματα σε θέση πτερώματος, δηλαδή τα πτερύγια να στραφούν στην κατά βάση παράλληλη με τη ροή κατεύθυνση, ώστε η έλικα να ακινητοποιηθεί και να μειωθεί η αντίσταση. Η έλικα μεταβλητού βήματος μπορεί επίσης να μειώσει το βήμα και να δημιουργήσει αρνητική ελκτική δύναμη, αυξάνοντας την αντίσταση και μειώνοντας την απόσταση τροχοδρόμησης κατά την προσγείωση. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αντίστροφη ώση έλικας.
