kielzeilboten en zwaardzeilboten
Een kielboot staat ook bekend als een zware zeilboot en verwijst doorgaans naar een zeilboot met een ballastkiel. Onder het midden van de kielzeilboot bevindt zich een vast, uitstekend ijzeren roer, of een onderwatervoorziening gevuld met lood. De lengte van de boot ligt tussen 6,50 en 22 m. De boot is stabiel en kan alleen in diep water varen.
Kielzeilboten zijn onder te verdelen in twee categorieën: wedstrijd- en recreatieboten. Bij de eerste staat snelheid voorop, terwijl de tweede de nadruk legt op veiligheid en comfort. Naast de tuigage voor de besturing is er meer ruimte voor bijvoorbeeld een keuken, toilet en kajuiten. Het gaat om een multifunctioneel schip voor lange recreatieve cruises, of om een schip waarbij wedstrijden en cruises even belangrijk zijn.
Zwaardboten hebben in het midden een zwaard dat omhoog en omlaag kan bewegen. Ze zijn korter dan 6 m, licht en wendbaar en kunnen in ondiep water varen.
Op dit moment zijn de meeste kleine zeilboten zwaardzeilboten.
langs- en dwarsscheepse zeilen
De belangrijkste functie van een zeil is wind opvangen en die gebruiken om de romp door het water voort te stuwen. Zeilen zijn doorgaans gemaakt van grote stukken stevig textiel. Het grootzeil van een groot zeilschip bestaat soms uit meerdere stukken doek. Afhankelijk van de vorm van het zeil en de principes van de stromingsleer zijn er langs- en dwarsscheepse zeilen.
Een fok is een zeil dat heen en weer kan worden gedraaid. Het is eenvoudig te bedienen en kan zowel voor de wind als aan de wind worden gebruikt. Een langsscheeps zeil wordt minder beïnvloed door de windrichting en presteert voor de wind minder goed dan een dwarsscheeps zeil. Het zeilt echter goed tegen de wind in en is niet geschikt voor oceaanvaart. Daarom wordt het vooral gebruikt op kleine boten en boten voor beginners.
Dit type zeil lijkt op een vleugel. Bij voor- of tegenwind kan het zeil voorwaartse kracht opwekken, zolang de juiste hoek ten opzichte van de windrichting wordt aangehouden. Een langsscheeps zeil presteert zeer goed, maar bij wind van achteren kan het de snelheid van een dwarsscheeps zeil absoluut niet overtreffen. De hier genoemde „wind van achteren” betekent niet alleen dat de windrichting en de richting van het zeil een hoek van 90° maken. Zolang de windrichting en het voorwindse zeiloppervlak geen stompe hoek vormen, kan dit als wind van achteren worden beschouwd.
Een dwarsscheeps zeil (vierkant zeil) is in wezen een vast zeil. Wanneer het bij wind van achteren wordt gehesen, werkt het beter dan een langsscheeps zeil. Bij tegenwind wordt het neergelaten en voortbewogen door menselijke kracht of een andere krachtbron, waardoor het minder effectief is dan een langsscheeps zeil bij tegenwind. Het wordt vooral gebruikt op grote schepen. Afbeelding 25 toont een groot zeilschip met dwarsscheepse zeilen.
Dwarsscheepse zeilen zijn geschikt voor open zee, terwijl langsscheepse zeilen geschikt zijn voor korte vaarten. In het algemeen worden spinnakers vaak gebruikt voor korte tochten en vierhoekige zeilen voor lange reizen. Omdat de wind tijdens lange reizen doorgaans sterk is, zijn die zeilen geschikt voor snelle acceleratie. Tijdens korte reizen is er juist weinig wind van achteren en kan de snelheid met de fok worden verhoogd. Grote zeeschepen gebruiken meestal een combinatie van deze twee typen zeilen, zodat de zeilboot bij zowel wind van achteren als tegenwind de maximale snelheid kan bereiken.
