อันดับแรก อุปกรณ์ตกปลาที่ต้องมี ได้แก่ เบ็ด คันเบ็ด ทุ่น สายเบ็ด และสวิงช้อนปลา อันดับสอง เตรียมอุปกรณ์สำหรับการเดินทาง เพื่อให้เดินทางไปกลับได้สะดวก อันดับสาม เตรียมอาหารและน้ำให้เพียงพอ เพื่อป้องกันความหิวและกระหาย อันดับสี่ เตรียมร่มและเสื้อกันฝนไว้ป้องกันแดดและฝน
การตกปลาโดยทั่วไปแบ่งเป็นสองประเภทหลักและหลายประเภทย่อย ได้แก่ การตกปลาในน้ำจืดและการตกปลาในทะเล
ขอยกตัวอย่างการตกปลาในบ่อ เพื่อแนะนำขั้นตอนพื้นฐานในการตกปลา ดังนี้
1. เมื่อไปถึงบ่อตกปลาในพื้นที่ธรรมชาติ ขั้นแรกให้เลือกจุดตกปลา หรือบริเวณที่เหมาะสำหรับตกปลา โดยทั่วไปจุดที่เหมาะมักอยู่บริเวณแนวยาวของบ่อ มุมบ่อ โค้งของบ่อ ส่วนยื่น และริมกอหญ้า ควรตรวจดูด้วยว่าไม่มีต้นไม้ล้มหรือท่อนไม้จมอยู่ใต้น้ำบริเวณจุดตกปลา เพื่อป้องกันเบ็ดเกี่ยวและสายเบ็ดขาด และไม่มีต้นไม้อยู่เหนือศีรษะ เพื่อป้องกันคันเบ็ดเกี่ยวกิ่งไม้จนทุ่นหรือสายเบ็ดเสียหาย ด้านหน้าจุดตกปลาควรไม่มีสิ่งกีดขวาง เพื่อให้เหวี่ยงเบ็ดได้สะดวก ที่สำคัญ ควรอยู่ห่างจากสายไฟฟ้าแรงสูงเพื่อป้องกันอุบัติเหตุ
2. หลังเลือกจุดตกปลาแล้ว ให้หยั่งความลึกของบ่อ เมื่อทราบความลึกแล้วจึงเลือกความลึกในการหย่อนเบ็ดให้เหมาะกับฤดูกาลและสภาพอากาศ โดยทั่วไป ฤดูใบไม้ผลิควรตกปลาในน้ำตื้นที่ระดับ 60 ถึง 90 ซม. ฤดูร้อนควรตกปลาใต้ร่มไม้ที่ระดับประมาณ 1.5 ถึง 1.7 เมตร ฤดูใบไม้ร่วงควรตกปลาริมกอหญ้าที่ระดับประมาณ 1.2 ถึง 1.5 เมตร ส่วนฤดูหนาวควรตกปลาที่ระดับประมาณ 1.5 ถึง 2 เมตร
3. โดยทั่วไปควรเลือกจุดตกปลา 2 ถึง 3 จุด แล้วสลับไปตกปลาแต่ละจุดเพื่อเพิ่มโอกาสที่ปลาจะกินเหยื่อ และยังได้ขยับร่างกายเป็นระยะด้วย
4. ใช้คันเบ็ดค่อย ๆ สู้กับปลา เมื่อเบ็ดติดปลาตัวใหญ่ อย่าตื่นเต้นหรือลนลาน ให้ควบคุมการพุ่งตัวครั้งแรกของปลาไว้ก่อน วิธีพื้นฐานคือจับคันเบ็ดด้วยมือทั้งสองข้าง ยกไว้เหนือศีรษะ และควบคุมให้ปลาอยู่ในระดับความลึกประมาณ 1.5 เมตร อย่ารีบดึงปลาขึ้นจากน้ำ หลังผ่านไปไม่กี่นาทีหรือราวสิบกว่านาที ปลาจะค่อย ๆ หมดแรงพุ่ง จากนั้นค่อยดึงปลาให้ขึ้นมาสัมผัสผิวน้ำหลายครั้ง เพื่อให้น้ำไหลผ่านเหงือกจนปลาได้รับออกซิเจนน้อยลง หมดแรงต้าน และพลิกท้องขึ้น เมื่อสู้กับปลาจนหมดแรงแล้ว ให้ใช้สวิงช้อนปลาและนำปลาขึ้นมา
5. หากตกปลานานกว่าหนึ่งชั่วโมง ควรเงยหน้ามองขอบฟ้าหรือมองไกล ๆ สักพัก เพื่อลดความเมื่อยล้าของดวงตา ทุก ๆ 2 ถึง 3 ชั่วโมง ควรเดินรอบบ่อหรือไปพูดคุยกับนักตกปลาคนอื่น หากยืนนานให้ย่อตัวสักสองสามครั้ง หากนั่งนานให้บิดเอวขณะเดิน จุดประสงค์คือเพื่อให้ร่างกายได้เคลื่อนไหว
เมื่อเลิกตกปลา ควรเก็บของของตนเองก่อน แล้วตรวจดูให้ละเอียดเพื่อไม่ให้ลืมสิ่งของ จากนั้นเตรียมถุงพลาสติกสำหรับเก็บขยะทั้งหมดที่ตนเองทิ้งไว้ เพื่อช่วยรักษาสิ่งแวดล้อม เมื่อกลับถึงบ้าน ให้ล้างหน้าด้วยน้ำอุ่นอุณหภูมิประมาณ 38 องศาเซลเซียสก่อน แล้วแช่เท้าในน้ำอุ่น ดื่มน้ำเกลือเจือจางหนึ่งแก้ว และพักประมาณ 15 นาที วิธีนี้ไม่เพียงช่วยเติมน้ำและเกลือแร่ให้ร่างกาย แต่ยังช่วยบรรเทาความเหนื่อยล้าได้ด้วย
