Yelkenli yatlar, yelkenlerle hareket eden teknelerdir. Bazı modern yelkenli tekneler, manevra kabiliyetini ve güvenliği artırmak için yardımcı mekanik güçle de donatılmıştır.
Yelkencilik, 16-17. yüzyılda Hollanda’da bir eğlence etkinliği olarak ortaya çıkan eski bir su ulaşımı biçimidir. 19. yüzyılda İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde yelken kulüpleri kuruldu; bu kulüpler, gezi amaçlı yelken etkinliklerinin yanı sıra çeşitli yarışmalar da düzenledi. 1851’de İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri, Atlantik Okyanusu’nu geçen ilk yelken yarışını düzenledi ve “America” adlı Amerikan yelkenlisi şampiyonluk kupasını kazandı. 1857’de bu gelişme, “America’s Cup International Regatta”nın kurulmasına vesile oldu. Bu yarış, dünyanın en prestijli yelken yarışması hâline geldi. Dünyanın dört bir yanındaki denizciler ve yelken tutkunları, yelken yarışmalarına katılmayı gurur verici bulur.
Yelkencilik ve deniz sporları; eğlence, seyir, keşif, yarışma, teknik ve beceriyi bir araya getiren su sporlarıdır.
Modern yelkencilik, dünyanın kıyı ülkeleri ve bölgelerinde en yaygın ve popüler boş zaman etkinliklerinden biri hâline gelmiştir. Ayrıca dünyanın dört bir yanındaki insanların kültürel alışverişte bulunmaları için önemli bir kanaldır.
Yelkenli tekneler dört kategoriye ayrılır: omurgalı tekneler, salmalı tekneler, çok gövdeli tekneler ve rüzgâr sörfü. Omurgalı tekneler, tek ve çok omurgalı olarak ikiye ayrılır. Genel olarak omurgalı teknelerin deplasmanı yüksektir, yapıları karmaşıktır ve fiyatları pahalıdır. Birden fazla kişiyle manevra gerektirir; uzun mesafeli deniz yarışları ve açık deniz keşifleri için uygundur. Omurgalı yelkenlilerin gövdeleri çoğunlukla 10 m’den uzundur; yatlardakine benzer kamaraları ve diğer donanımları sayesinde uzun yolculuklar ve dinlenme amaçlı geziler için elverişlidir. Salmalı teknelerin özelliği, su altındaki dengeleyici bölümün ayarlanabilir olmasıdır. Bu teknelerin manevrası daha karmaşıktır. Yelken yönünü kontrol etmek için yelken halatını kavramaya, hızı ayarlamak içinse dümeni çevirmeye dayanırlar. Mürettebat, teknenin dengesini ve hızını korumaya yardımcı olmak için çoğu zaman teknenin dışına oturup geriye doğru yaslanır.
